Chương 2 - Phúc thay người sống căn tính môn đệ Đức Kitô, vì họ ở lại trong Người (Phần 5)

Được hình thành, chứ không phải trình diễn: Khi căn tính là một quà tặng

Có một cô thiếu niên từng nói với người dạy giáo lý của mình rằng em đã xóa một bức ảnh tới ba lần. Không phải vì ảnh xấu, mà vì ảnh không nhận được đủ lượt thích. Mỗi lần xóa, em đều cảm thấy đau. “Không phải họ từ chối tấm hình,” em nói, “mà là họ từ chối chính con.” Câu nói ấy chạm đến một điều rất thật trong đời sống số hôm nay.

Mạng xã hội không chỉ là nơi chia sẻ thông tin. Nó rất dễ trở thành nơi con người mang căn tính của mình ra đặt trước ánh nhìn của người khác, rồi âm thầm chờ xem mình có được chấp nhận hay không. Ở đó, căn tính dần dần bị biến thành một màn trình diễn. Người ta chọn lọc những khoảnh khắc đẹp nhất, chỉnh sửa hình ảnh cho hoàn hảo hơn, cân nhắc kỹ điều gì nên đăng và điều gì nên giấu. Dần dần, chính mình cũng bắt đầu đo lường giá trị bản thân bằng phản hồi của người khác.

Khi đó, câu hỏi không còn là

“điều này có thật với tôi không?”,

mà là

“điều này có được đón nhận không?”.

Trong một không gian như thế, rất dễ nhầm lẫn giữa được nhìn thấy và được biết đến, giữa được tán thưởng và được yêu thương. Người ta có thể được nhiều người theo dõi, nhưng lại không được ai thật sự hiểu; có thể được chú ý, nhưng vẫn cô đơn.

Kitô giáo đề nghị một con đường hoàn toàn khác. Người môn đệ không được mời gọi tạo ra căn tính của mình, mà được mời gọi đón nhận căn tính ấy như một ân huệ. Con người không tự làm nên chính mình; họ được tạo dựng. Họ không phải giành lấy phẩm giá; phẩm giá ấy đã được ban cho họ.

Giáo lý Hội Thánh Công giáo nói rất rõ rằng phẩm giá con người là điều vốn có, không thay đổi, không tùy thuộc vào thành công, sự công nhận hay cái nhìn của người khác. Phẩm giá ấy được ghi khắc nơi mỗi người ngay từ đầu, và được xác nhận cách đặc biệt trong Bí tích Rửa tội.

Nhận ra căn tính là quà tặng giải phóng người môn đệ khỏi một gánh nặng rất lớn. Nếu căn tính của mình đã được ban cho, người ta không cần phải không ngừng chứng minh mình là ai. Nếu giá trị của mình đã được xác nhận trong ánh nhìn của Thiên Chúa, người ta không cần phải sống để được nhìn thấy. Nếu đã được yêu thương trước, người ta không cần phải trình diễn để xứng đáng với tình yêu đó.

Sự hình thành Kitô giáo diễn ra rất khác với trình diễn.

Nó không xảy ra trên sân khấu, mà trong thinh lặng.

Nó không được đo bằng phản hồi tức thì, mà bằng sự trung thành qua thời gian.

Nó không tạo ra một hình ảnh trau chuốt, mà tạo ra một con người vững vàng.

Trình diễn thì ngược lại: luôn đòi hỏi sự chú ý, luôn khiến con người lo lắng về ánh nhìn của người khác, và biến mỗi bài đăng thành một phép thử, mỗi sự im lặng thành một thất bại, mỗi so sánh thành một vết thương.

Không khó để hiểu vì sao đời sống số, khi bị dẫn dắt bởi trình diễn, lại nhanh chóng trở nên mệt mỏi. Con người phải liên tục cập nhật hình ảnh của mình, theo kịp nhịp độ, phản ứng đúng lúc và giữ cho mình “có mặt”. Nhưng người môn đệ được mời gọi sống từ một nhịp khác:

nhịp của ân sủng,

của lớn lên chậm rãi,

của cầu nguyện,

hoán cải,

vấp ngã

và được nâng dậy.

Khi căn tính được đặt trong Đức Kitô, sự hiện diện trên mạng không còn là nơi để khẳng định mình, mà trở thành nơi để sống thật.

Không cần hoàn hảo.

Không cần gây ấn tượng.

Chỉ cần nhất quán.

Và chính sự nhất quán âm thầm ấy mới có sức giải phóng. Người đã được hình thành không cần phải trình diễn. Người biết mình là ai không cần phải chứng minh điều đó trước thiên hạ.

Tải sách bản full tại đây.