Hiện diện như chứng tá Nhập Thể: Khi đời sống số trở thành sứ vụ
“Ngôi Lời đã làm người” (Ga 1,14).
Một câu rất ngắn. Nhưng nếu
đọc chậm, ta sẽ thấy câu Tin Mừng này đảo lộn toàn bộ cách Thiên Chúa truyền
thông với con người. Thiên Chúa không nói từ xa. Không gửi thông cáo. Không giữ
khoảng cách an toàn. Người bước vào lịch sử, mang lấy thân phận con người, nói
bằng ngôn ngữ của con người, sống giữa con người.
Mầu nhiệm Nhập Thể cho thấy:
Thiên Chúa chọn hiện diện.
Và chính từ lựa chọn ấy,
mọi truyền thông Kitô giáo được định hình. Đức tin không lan truyền trước hết bằng
lập luận, mà bằng sự hiện diện có thể chạm tới. Không phải bằng khái niệm trừu
tượng, mà bằng một đời sống có khuôn mặt.
Trong mọi thời đại, Giáo
Hội được mời gọi làm cho sự hiện diện ấy tiếp tục trở nên hữu hình, trong những
hoàn cảnh và ngôn ngữ mới. Ngày nay, một trong những không gian ấy chính là thế
giới số.
Đức Giáo hoàng Bênêđictô
XVI từng gọi mạng xã hội và internet là “lục địa số”—một không gian rộng
lớn, nơi con người tụ họp, tìm kiếm, và bày tỏ cả những nỗi sợ lẫn những hy vọng
sâu kín của mình.
Khi hiện diện trong không
gian ấy, ta có thể chạm đến rất gần những gì đang chuyển động trong lòng con
người thời đại: những lo âu chưa gọi thành lời, những ước mơ mong manh, những
thất vọng âm thầm, và cả những khát vọng chưa được thỏa mãn. Không gian số, vì
thế, không chỉ là nơi trao đổi thông tin, mà là nơi con người để lộ chính mình.
Và giữa “lục địa” ấy, món
quà lớn nhất người Kitô hữu có thể trao tặng không phải là kỹ năng, cũng không
phải là ảnh hưởng, mà là Tin Mừng: Tin Mừng về một Thiên Chúa đã làm người, đã
bước vào nỗi đau của nhân loại, đã chịu chết và đã sống lại, để mở ra con đường
cứu độ cho tất cả mọi người (Sứ điệp Ngày Thế giới Truyền thông Xã hội, 2009).
Điều này thay đổi căn bản
cách ta nhìn sự hiện diện của mình trên mạng.
Ta không bước vào không
gian số chỉ với tư cách là người tiêu thụ nội dung. Cũng không chỉ là người bày
tỏ quan điểm cá nhân. Ta bước vào đó như những môn đệ được sai đi.
Vì thế, điều thúc đẩy sự
hiện diện Kitô hữu trên mạng không phải là khát khao được nhìn thấy, được theo
dõi, hay được công nhận. Nó là ước muốn làm cho sự gần gũi của Thiên Chúa trở
nên cảm nhận được—ngay cả trong những không gian rộng lớn, vô danh và đôi khi lạnh
lẽo của thế giới số.
Một chi tiết nhỏ nhưng rất
đáng suy nghĩ: trong ngôn ngữ tiếng Anh thường ngày, người ta gọi những người sử
dụng mạng là “users”—người dùng. Từ này cũng được dùng cho những người lệ
thuộc vào chất gây nghiện hoặc công nghệ. Nó gợi lên hình ảnh của sự tiêu thụ,
thụ động, và đôi khi là lệ thuộc hoặc nghiện ngập.
Nhưng người Kitô hữu
không được mời gọi làm “người dùng”. Ta được mời gọi làm chứng nhân.
Chứng nhân không ẩn mình
sau biệt danh hay mỉa mai. Chứng nhân không núp sau châm biếm hay hoài nghi. Chứng
nhân xuất hiện như chính mình, với giọng nói, thái độ và lựa chọn được định
hình bởi Đức Kitô.
Điều đó không có nghĩa là
lúc nào cũng phải nói về đức tin một cách trực tiếp. Rất nhiều khi, chứng tá mạnh
mẽ nhất nằm ở giọng điệu, ở cách ta đối xử với người bất đồng, ở việc ta không
góp phần vào sự tàn nhẫn đang lan tràn, không nuôi dưỡng hay bộc lộ sự hả hê
trước thất bại hay nỗi đau của người khác—kể cả khi đó là những người mà ta cho
là đã làm điều sai trái.
Đức Giáo hoàng Phanxicô
đã nói rằng: “Không đủ để chỉ là người qua đường trên các xa lộ kỹ thuật số,
chỉ ‘được kết nối’ mà thôi.” Ngài mời gọi chúng ta trở thành những người
thân cận, để internet không chỉ là một mạng lưới dây dẫn, mà là “mạng lưới của
những con người” (Sứ điệp Ngày Thế giới Truyền thông Xã hội, 2014).
Điều này đòi hỏi một sự
hoán cải rất cụ thể.
Thay vì hỏi: “Mình có
nên đăng không?” ta được mời gọi hỏi: “Sự hiện diện của mình ở đây đang
nói điều gì về Thiên Chúa?”
Thay vì hỏi: “Điều này
có được nhiều tương tác không?” ta được mời gọi hỏi: “Điều này có giúp
người khác cảm thấy được tôn trọng và được đón nhận không?”
Trong tinh thần truyền
giáo của một Giáo Hội “đi ra”, Đức Giáo hoàng Phanxicô nói rằng xa lộ số là một
con đường đầy người—những người đang đau khổ, tìm kiếm ý nghĩa, hy vọng và ơn cứu
độ. Qua internet, sứ điệp Kitô giáo có thể vang tới “tận cùng trái đất”
(Cv 1,8) (Sứ điệp Ngày Thế giới Truyền thông Xã hội, 2014).
Nhưng điều làm cho sứ điệp
ấy đáng tin không chỉ là nội dung, mà là cách nó được mang đi.
Khi người Kitô hữu hiện
diện trên mạng với sự chân thành, khiêm tốn và xót thương, họ làm cho Tin Mừng
trở nên gần gũi, có thể chạm tới, và đáng tin. Không phải vì họ hoàn hảo, mà vì
họ ở đó, với trọn vẹn con người mình.
Hiện
diện như chứng tá Nhập Thể, vì thế, không phải là chiến lược truyền thông. Đó
là một lối sống. Một lựa chọn mỗi ngày: xuất hiện không phải để chiếm chỗ hay lấn
át, mà để ở cùng.
Tải sách bản full tại đây.
No comments:
Post a Comment