Chương 2 - Phúc thay người sống căn tính môn đệ Đức Kitô, vì họ ở lại trong Người (Phần 2)

 

Bén rễ trong Đức Kitô giữa một thế giới luôn làm ta phân tán

Có khi nào bạn cảm thấy chiếc điện thoại gần như trở thành một phần của cơ thể mình không? Vừa mở mắt buổi sáng, tay đã với lấy màn hình. Tin nhắn, thông báo và cập nhật nối tiếp nhau lấp đầy những khoảng lặng hiếm hoi trong ngày. Đến tối, trước khi ngủ, ánh sáng cuối cùng còn đọng lại trong mắt vẫn là ánh sáng từ một thiết bị cầm tay. Ta luôn được kết nối, luôn biết chuyện, luôn “có mặt”. Nhưng đồng thời, ta cũng dễ cảm thấy bồn chồn, lo lắng và phân tán, như thể mình hiện diện ở khắp nơi mà lại không thật sự bén rễ ở đâu.

Nhiều người không chỉ khao khát được kết nối, mà sâu xa hơn, họ khao khát được neo lại, được đứng vững ở một điểm nào đó không bị cuốn đi.

Chính ở đây, lời của Đức Giêsu vang lên với một sức nặng rất khác:

“Hãy ở lại trong Thầy như Thầy ở lại trong anh em… vì không có Thầy, anh em chẳng làm gì được” (Ga 15,4–5).

Trong đời sống Kitô hữu, căn tính môn đệ không khởi đi từ việc làm, mức độ hoạt động hay sự hiện diện bề ngoài; nó khởi đi từ ở lại. Ở lại không phải là thụ động, mà là gắn bó, là để cho sự sống của Đức Kitô chảy vào chính đời sống mình.

Người môn đệ không sống cho Đức Kitô trước tiên, mà sống từ Đức Kitô; và chính từ mối hiệp thông ấy, họ mới được sai đi. Ngày nay, việc “được sai đi” không chỉ hướng về những con đường, quảng trường hay không gian vật lý quen thuộc, mà còn hướng về những môi trường số không có biên giới rõ ràng, không có giờ đóng cửa và không có khoảng cách an toàn.

Một văn kiện gần đây của Giáo Hội nhận xét rằng nhiều người hôm nay không còn phân biệt đời sống “online” và “offline” như hai thực tại tách biệt, mà là một thực tại hòa trộn—một đời sống “onlife” (x. Hướng tới sự hiện diện tròn đầy, số 9). Điều đó có nghĩa là con người ta không bước ra khỏi đời thật khi bước vào mạng, mà mang toàn bộ con người mình vào đó.

Đức Thánh Cha Phanxicô cũng nhắc rằng việc sử dụng mạng xã hội chỉ thực sự lành mạnh khi nó bổ trợ và làm sâu thêm các cuộc gặp gỡ trực tiếp, nơi con người gặp nhau bằng thân xác, ánh mắt, hơi thở và sự hiện diện trọn vẹn. Khi mạng xã hội phục vụ cho những cuộc gặp gỡ thật như thế, nó vẫn có thể trở thành “nguồn lực cho sự hiệp thông” (Sứ điệp Ngày Thế giới Truyền thông Xã hội, 2019). Nhưng khi ta bước vào không gian số mà không có sự bén rễ nội tâm, điều ngược lại rất dễ xảy ra.

Thay vì kết nối, ta bị phân tán;

thay vì hiện diện, ta bị kéo đi;

thay vì định hình môi trường bằng đức tin, ta để môi trường ấy nhào nặn lại mình.

Ta cảm thấy áp lực phải “đu trend”, bị cuốn theo những gì đang “hot”, đang gây phẫn nộ hoặc đang được tung hô. Cảm xúc lên tiếng nhanh hơn sự phân định, ý kiến cá nhân dễ trở thành căn tính, và ta bắt đầu phản ứng nhiều hơn là sống.

Chính vì thế, Đức Giáo hoàng Bênêđictô XVI từng cảnh báo rằng Giáo Hội hôm nay cần những người truyền thông can đảm và chân thật, những chứng nhân của sự thật trung thành với sứ mạng của Đức Kitô, chứ không chỉ là những người khéo thể hiện bản thân (Sứ điệp Ngày Thế giới Truyền thông Xã hội, 2008).

Tính chân thật mà ngài nói đến không phải là phơi bày đời tư hay thể hiện cá tính, mà là tính nhất quán nội tâm:

khi con người ta trên mạng chảy ra từ con người ta trước mặt Thiên Chúa,

khi lời nói không chạy trước sự hoán cải,

và khi sự hiện diện không thay thế cho lòng trung tín.

Để sống như thế, thiện chí thôi là chưa đủ. Người môn đệ cần được nuôi dưỡng mỗi ngày bằng cầu nguyện, bằng Lời Chúa và bằng đời sống bí tích. Đây không phải là những “phụ kiện” dành cho một số người đạo đức đặc biệt, mà là những rễ cây âm thầm hút lấy sự sống. Nếu không có những rễ này, ta vẫn có thể rất năng động trên mạng, rất “có tiếng nói” và rất được chú ý, nhưng bên trong lại mỏng manh: bận rộn nhưng không vững, hiện diện khắp nơi nhưng không thật sự ở lại đâu cả.

Hiến chế Gaudium et Spes nhắc một chân lý căn bản:

“Chỉ trong mầu nhiệm Ngôi Lời nhập thể, mầu nhiệm con người mới thực sự được sáng tỏ” (số 22).

Điều đó đúng với mọi chiều kích của đời sống con người, kể cả đời sống số. Căn tính sâu xa nhất của ta—kể cả căn tính ta mang lên mạng—không được tìm thấy nơi hồ sơ cá nhân ta xây dựng, hình ảnh ta chọn lọc hay lượng người theo dõi ta có, mà nơi Đấng gọi tên ta, đón nhận ta trong Bí tích Rửa tội và mời ta ở lại trong tình bạn với Người.

Bén rễ trong Đức Kitô, vì thế, là mang trong mình một điểm tựa mà thế giới số không thể ban cho và cũng không thể lấy đi. Đó là một nơi chốn nội tâm giúp ta đứng vững ngay cả khi dòng chảy thông tin xô đẩy không ngừng. Chỉ người môn đệ nào bén rễ mới có thể tự do; và chỉ người biết ở lại mới có thể sinh hoa trái.

Tải sách bản full tại đây.